એક સ્લિટ વડે થતું વિવર્તન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એકવર્ણી પ્રકાશના ઉદગમને બહિર્ગોળ લેન્સના મુખ્ય કેન્દ્ર પર રાખવાથી,તેમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશના કિરણો સમાંતર બને છે અને સમતલ તરંગ અગ્ર $LN$ સ્લિટ પર આપાત થાય છે.
હાઈગેન્સના સિદ્ધાંત મુજબ,સ્લિટ પરના સમતલ તરંગ અગ્રનો દરેક બિંદુ સ્વતંત્ર ગૌણ ઉદગમ તરીકે વર્તે છે અને તેમાંથી ગૌણ ગોલીય તરંગો ઉત્સર્જિત થાય છે. જ્યારે આ તરંગો સ્લિટમાંથી બહાર આવે છે,ત્યારે તેઓ એકબીજા સાથે વ્યતિકરણ અનુભવે છે. આના પરિણામે સહાયક અને વિનાશક વ્યતિકરણ રચાય છે.
પરિણામે,બીજા બહિર્ગોળ લેન્સના કેન્દ્ર પર મૂકેલા પડદા પર પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત બિંદુઓ (શલાકાઓ) મળે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.

Explore More

Similar Questions

ઝડપથી ગતિ કરતા ઇલેક્ટ્રોન્સના એક સમાંતર કિરણપુંજને એક પાતળી સ્લિટ પર લંબરૂપે આપાત કરવામાં આવે છે. આ સ્લિટથી દૂરના અંતરે એક પ્રસ્ફુરણ પડદો મૂકેલ છે. જો ઇલેક્ટ્રોન્સની ઝડપ વધારવામાં આવે,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

તરંગલંબાઈ $\lambda$ ધરાવતો પ્રકાશ $a$ પહોળાઈની એક સ્લિટ પર આપાત થાય છે અને સ્લિટ તથા પડદા વચ્ચેનું અંતર $D$ છે. વિવર્તનની ભાતમાં,જો સ્લિટની પહોળાઈ એ મધ્યસ્થ અધિક્તમની પહોળાઈ જેટલી હોય,તો $D=$

$0.1 \, \mu m$ વ્યાસ ધરાવતા પિનહોલ પર આપાત થતા સૂર્યપ્રકાશથી મળતી વિવર્તન ભાત (diffraction pattern) ધ્યાનમાં લો. જો પિનહોલનો વ્યાસ થોડો વધારવામાં આવે,તો તે વિવર્તન ભાતને કેવી રીતે અસર કરશે?

વિવર્તનની ઘટના કોના દ્વારા દર્શાવી શકાય છે?

જો સ્લિટની પહોળાઈ $a$ હોય,તો સિંગલ સ્લિટ વિવર્તન ભાતમાં પ્રથમ ગૌણ મહત્તમનું મૂલ્ય શેના દ્વારા આપવામાં આવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo